TuQuyet.comTự Quyết
Chuyển nơi sống: lên phố, về quê, ra nước ngoài

Đi làm xa nên đưa con theo hay để con ở quê với ông bà: cách cân nhắc từng mặt

Bố mẹ lên phố làm việc, con ở quê với ông bà hay theo lên phòng trọ? So từng mặt cho con, cho ông bà, cho bố mẹ, và cách giữ gắn bó khi ở xa nhau.

Grandmother walking a small child along a village path between rice paddies in Hung Yen area of Hung Yen at late afternoon, both seen from behind, holding hands

Với nhiều gia đình trẻ đi làm xa, câu hỏi khó nhất không phải là có đi hay không mà là con sẽ ở đâu. Đưa con theo lên thành phố hay khu công nghiệp nghĩa là con ở cùng bố mẹ, nhưng trong phòng trọ chật, bố mẹ đi làm cả ngày, phải tìm chỗ gửi trẻ. Để con ở quê với ông bà nghĩa là con có không gian, có người chăm, nhưng xa bố mẹ, gặp nhau vài lần một năm. Cả hai cách đều có người chọn, và cả hai đều để lại những điều trăn trở.

Bài này không phán xét lựa chọn nào. Nó giúp bạn nhìn từng mặt cho từng người trong nhà, tính những điều thường bị bỏ qua, và nếu chọn để con ở quê thì làm sao giữ được sự gắn bó với con. Bài không chấm điểm trẻ và không đưa lời khuyên y khoa; các tình huống là ví dụ giả định.

Nhìn từ phía con trước tiên

Câu hỏi đầu tiên nên là: ở mỗi nơi, một ngày bình thường của con sẽ trông như thế nào? Nếu đưa con theo, con dậy lúc mấy giờ, ai đưa đi gửi, con ở nhà trẻ hay trường bao lâu, ai đón, buổi tối con chơi ở đâu khi phòng trọ chỉ vài mét vuông và bố mẹ về muộn. Nếu để ở quê, con ở với ai, ông bà còn đủ sức theo con không, con có bạn cùng lứa không, ai kèm con học khi con lớn hơn.

Độ tuổi của con làm thay đổi bài toán. Trẻ rất nhỏ cần sự gắn bó ổn định với một vài người chăm sóc chính; người đó là ông bà hay bố mẹ đều được, miễn là ổn định và ấm áp. Trẻ đến tuổi đi học bắt đầu hiểu chuyện bố mẹ ở xa, có thể nhớ, có thể buồn, có thể giận. Trẻ tuổi thiếu niên có đời sống riêng, bạn bè riêng, và việc chuyển chỗ ở có thể khó khăn hơn.

Không có lựa chọn nào hoàn toàn không ảnh hưởng tới con. Câu hỏi thực tế là: ảnh hưởng nào gia đình có thể giảm nhẹ được tốt hơn? Sự chật chội và thiếu thời gian khi ở cùng bố mẹ, hay khoảng cách địa lý khi ở với ông bà. Mỗi gia đình sẽ có câu trả lời khác nhau tuỳ hoàn cảnh cụ thể.

So hai cách theo từng mặt

Bảng dưới đây liệt kê những mặt thường được cân nhắc. Cột cuối là câu hỏi để bạn tự kiểm hoàn cảnh nhà mình, vì cùng một mặt nhưng mỗi gia đình một khác.

Mặt cân nhắcĐưa con theoĐể con ở quê với ông bàCâu tự kiểm
Gắn bó với bố mẹGặp hằng ngày, dù ít thời gianGặp vài lần một năm, liên lạc qua điện thoạiBố mẹ có bao nhiêu giờ thật sự với con mỗi ngày?
Không gian sốngThường chật, ít chỗ chơiRộng hơn, có sân, có thiên nhiênChỗ ở có an toàn cho trẻ không?
Người chăm sóc ban ngàyNhà trẻ, người trông thuêÔng bàÔng bà còn đủ sức, có thật lòng muốn nhận không?
Chi phíGửi trẻ, chỗ ở rộng hơnGửi tiền về, đi lại về thămTổng chi mỗi tháng của hai cách là bao nhiêu?
Học tập khi lớn hơnTrường ở nơi bố mẹ làm việcTrường ở quê, ông bà kèmAi sẽ đồng hành chuyện học của con?
Sức khoẻ của conGần cơ sở y tế lớn hơnCó thể xa bệnh việnCon có bệnh cần theo dõi thường xuyên không?

Bảng giúp bạn nhìn thấy rằng không có cách nào thắng ở mọi mặt. Thay vì cố tìm cách hoàn hảo, hãy xác định hai ba mặt quan trọng nhất với nhà mình, và xem cách nào đáp ứng tốt hơn ở những mặt đó.

Ví dụ giả định: một gia đình có con hay ốm vặt, ông bà ở xa thị trấn, bố mẹ làm ca nhưng ở gần nhà trẻ tốt. Với họ, đưa con theo có thể hợp hơn dù chật. Một gia đình khác có ông bà khoẻ, nhà ở quê rộng, bố mẹ làm tăng ca liên tục. Với họ, để con ở quê có thể là lựa chọn ấm áp hơn.

Nhìn từ phía ông bà

Sức khoẻ thật. Chăm một đứa trẻ nhỏ cả ngày rất tốn sức. Ông bà dễ nói “được” vì thương con cháu, nhưng sức khoẻ có thể không cho phép lâu dài. Hỏi kỹ, quan sát kỹ, đừng chỉ dựa vào lời đồng ý.

Mong muốn thật. Có ông bà rất vui khi được chăm cháu. Có ông bà nhận vì không nỡ từ chối, trong khi họ mong có thời gian nghỉ ngơi sau nhiều năm vất vả. Cho ông bà cơ hội nói thật mà không cảm thấy có lỗi.

Cách nuôi dạy khác nhau. Ông bà có thể nuôi cháu theo cách khác bố mẹ mong muốn: chuyện ăn uống, giờ giấc, điện thoại, đòn roi. Thống nhất trước những điều quan trọng nhất, và chấp nhận rằng không thể kiểm soát mọi thứ từ xa.

Chi phí và sự hỗ trợ. Gửi tiền đều đặn cho chi tiêu của con và một phần cho công sức của ông bà, kể cả khi ông bà nói không cần. Hỏi xem ông bà cần hỗ trợ gì thêm, như người giúp việc nhà theo giờ.

Khi ông bà ốm. Lường trước trường hợp ông bà ốm nặng: ai sẽ chăm con, ai chăm ông bà. Có một phương án dự phòng giúp cả nhà không bị động.

Nhìn từ phía bố mẹ

Bố mẹ cũng là người chịu ảnh hưởng. Đưa con theo nghĩa là gánh nặng chăm con dồn lên hai người vốn đã làm việc vất vả, có khi làm ca, tăng ca. Những ngày con ốm, một người phải nghỉ làm. Chi phí gửi trẻ và chỗ ở rộng hơn cũng làm giảm khoản để dành. Nhưng đổi lại, mỗi tối được ôm con, được thấy con lớn lên từng ngày.

Để con ở quê thì bố mẹ có thể tập trung làm việc, để dành nhiều hơn. Nhưng nỗi nhớ con, cảm giác bỏ lỡ những năm tháng của con, cảm giác con thân ông bà hơn thân mình có thể rất nặng nề. Có bố mẹ kể rằng mỗi lần về quê rồi lại đi là một lần đau lòng, và con càng lớn càng ít muốn nói chuyện qua điện thoại.

Hai vợ chồng có thể không cùng cảm nhận. Có khi một người muốn đưa con theo bằng mọi giá, người kia thấy để con ở quê hợp lý hơn. Hãy nói thật với nhau về nỗi lo và mong muốn của mỗi người, thay vì cố thuyết phục người kia. Một quyết định cả hai cùng chấp nhận sẽ giúp gia đình vững vàng hơn trong những năm khó khăn.

Nếu để con ở quê: giữ sự gắn bó với con

Nếu gia đình chọn để con ở quê với ông bà, những việc dưới đây giúp con vẫn cảm thấy bố mẹ là chỗ dựa gần gũi.

  • Gọi video theo lịch cố định, cùng giờ mỗi ngày hoặc vài ngày một lần, để con biết lúc nào sẽ được gặp bố mẹ.
  • Trong cuộc gọi, hỏi những chuyện cụ thể của con: hôm nay chơi gì, ăn gì, bạn nào, thay vì chỉ hỏi “con có ngoan không”.
  • Về thăm đều đặn hơn những dịp lễ Tết nếu có thể, kể cả những chuyến ngắn.
  • Khi về, dành thời gian riêng cho con, chơi cùng con, không chỉ đi thăm họ hàng.
  • Nói thật với con về việc bố mẹ đi làm xa, theo cách con hiểu được, và cho con biết khi nào bố mẹ về.
  • Hỏi ông bà và thầy cô về tình hình của con định kỳ, để ý những thay đổi về tâm trạng, giấc ngủ, ăn uống.
  • Nếu con có biểu hiện buồn bã kéo dài, thu mình, thay đổi hành vi rõ rệt, hãy đưa con đi gặp bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý trẻ em.

Đặt mốc xem lại và kế hoạch đoàn tụ

Dù chọn cách nào, đừng coi đó là quyết định cố định cho cả tuổi thơ của con. Hoàn cảnh thay đổi, con lớn lên, và lựa chọn tốt nhất cũng có thể đổi theo.

  1. Ghi ra lý do chọn cách hiện tại và những điều kiện làm cho nó còn phù hợp.
  2. Đặt mốc xem lại, ví dụ mỗi năm một lần hoặc khi con chuyển cấp học.
  3. Nếu để con ở quê, nghĩ trước về kế hoạch đoàn tụ: khi nào, ở đâu, cần chuẩn bị gì về chỗ ở và trường học.
  4. Nếu đưa con theo, xem lại xem con có đang ổn với nhịp sống hiện tại không, bố mẹ có đang kiệt sức không.
  5. Ở mỗi mốc, hỏi ý kiến ông bà và con, theo độ tuổi.
  6. Sẵn sàng thay đổi khi một trong các điều kiện không còn đúng, như sức khoẻ ông bà yếu đi hoặc công việc bố mẹ ổn định hơn.

Một kế hoạch đoàn tụ cụ thể, dù còn xa, giúp cả bố mẹ và con có điều để hướng tới. Với con, biết rằng sẽ có ngày được ở cùng bố mẹ là một điểm tựa rất lớn.

Nếu đưa con theo: chuẩn bị gì ở nơi làm việc

Nếu gia đình chọn đưa con lên ở cùng, những việc dưới đây nên làm trước hoặc ngay trong tháng đầu, để con không phải chịu cảnh xoay xở tạm bợ quá lâu.

  • Chỗ gửi trẻ đáng tin. Đến tận nơi xem lớp, hỏi số trẻ trên một cô, giờ đón trả, cách xử lý khi trẻ ốm. Hỏi phụ huynh đang gửi ở đó, không chỉ dựa vào lời giới thiệu.
  • Chỗ ở an toàn cho trẻ. Phòng trọ có cửa sổ, ban công chắc chắn, ổ điện ở tầm cao hoặc có nắp che, bếp nấu tách khỏi chỗ con chơi, lối thoát khi có sự cố.
  • Phương án cho ngày con ốm. Thống nhất trước giữa hai vợ chồng ai nghỉ làm, hoặc nhờ ai trông. Tìm cơ sở y tế gần nhất cho trẻ em.
  • Giấy tờ của con. Mang theo đủ giấy tờ cần cho việc gửi trẻ, đi học, khám bệnh, và hỏi nơi gửi hoặc trường về các thủ tục liên quan tới nơi cư trú.
  • Thời gian thật với con. Giữ một khoảng cố định mỗi ngày, dù ngắn, chỉ dành cho con: bữa tối, đọc truyện, đi dạo.
  • Liên lạc với ông bà. Để con vẫn gọi điện cho ông bà ở quê, giữ sợi dây với gia đình lớn.

Câu hỏi thường gặp

Để con ở quê với ông bà từ nhỏ có ảnh hưởng tới con không?

Trẻ cần sự gắn bó ổn định với người chăm sóc chính, và ông bà có thể là người đó nếu chăm con ấm áp, đều đặn. Tuy vậy, sự xa cách bố mẹ vẫn có thể để lại dấu ấn. Giữ liên lạc thường xuyên, về thăm đều đặn và có kế hoạch đoàn tụ giúp giảm ảnh hưởng.

Đưa con lên thành phố ở phòng trọ có ổn không?

Nhiều gia đình vẫn nuôi con tốt trong không gian nhỏ. Điều quan trọng là chỗ ở an toàn, có nơi gửi trẻ đáng tin, và bố mẹ có thời gian thật với con mỗi ngày. Tận dụng những không gian chung như công viên, sân chơi để con có chỗ vận động.

Ông bà và bố mẹ nuôi dạy con khác nhau thì làm sao?

Thống nhất trước vài điều quan trọng nhất, như an toàn, giờ ngủ, việc dùng điện thoại, và nói chuyện với ông bà một cách tôn trọng. Chấp nhận rằng không thể kiểm soát mọi chi tiết từ xa. Cảm ơn ông bà thường xuyên, vì chăm cháu là công việc vất vả.

Bao giờ nên đón con lên ở cùng bố mẹ?

Không có độ tuổi chuẩn. Nhiều gia đình chọn thời điểm con chuyển cấp học, hoặc khi bố mẹ có chỗ ở và công việc ổn định hơn, hoặc khi sức khoẻ ông bà yếu đi. Chuẩn bị cho con từ trước, đưa con lên chơi vài lần để làm quen nơi ở mới.

Con không muốn nói chuyện qua điện thoại với bố mẹ thì làm sao?

Đó là phản ứng thường gặp, nhất là khi con nhớ hoặc giận. Đừng ép con nói lâu. Thử những cách khác như cùng đọc truyện, cùng xem một thứ con thích, hỏi chuyện cụ thể. Giữ lịch gọi đều đặn dù ngắn, và dành thời gian chất lượng khi về thăm.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138