TuQuyet.comTự Quyết
Chuyển nơi sống: lên phố, về quê, ra nước ngoài

Sống ở nội thành hay vùng ven: tính thời gian đi lại vào quyết định nơi ở

Ở gần chỗ làm trong căn chật hay ra vùng ven rộng hơn? Quy thời gian đi lại ra giờ mỗi năm, xem bạn đổi được gì, và tính cả nhịp sống của con.

Commuter on a motorbike in rain gear waiting at a busy intersection on the outskirts of Ho Chi Minh City at early evening, seen from behind, headlights blurred

Chọn nơi ở trong cùng một thành phố nghe có vẻ là quyết định nhỏ, nhưng nó định hình gần như mọi ngày trong vài năm của bạn. Ở gần chỗ làm thì đi lại nhanh nhưng nhà chật, ồn, chi phí cao. Ra vùng ven thì nhà rộng hơn, thoáng hơn, nhưng mỗi ngày dành thêm nhiều thời gian trên đường. Nhiều người chọn theo cảm giác lúc đi xem nhà vào một buổi sáng cuối tuần, khi đường vắng và nắng đẹp.

Bài này giúp bạn đưa thời gian đi lại vào phép tính một cách nghiêm túc, cùng những yếu tố khác hay bị bỏ qua. Bài không bàn chuyện mua hay thuê, không nêu giá nhà hay đánh giá khu nào tốt hơn; mọi con số đều là ví dụ giả định. Mục tiêu là để bạn tự chọn với đủ thông tin.

Thời gian đi lại là chi phí thật, chỉ là không trả bằng tiền

Khi so hai nơi ở, người ta hay so tiền thuê và diện tích, vì hai thứ đó hiện ngay trên giấy. Thời gian đi lại thì không có trên hợp đồng nào. Nhưng nó được trả mỗi ngày, bằng thứ mà không ai mua thêm được.

Thử quy đổi. Ví dụ giả định: nơi ở gần mất hai mươi phút mỗi chiều, nơi ở xa mất năm mươi phút mỗi chiều vào giờ cao điểm. Chênh lệch là một giờ mỗi ngày đi làm. Với khoảng hai trăm năm mươi ngày làm việc một năm, bạn có thêm khoảng hai trăm năm mươi giờ trên đường, tương đương hơn sáu tuần làm việc tám tiếng. Nếu cả hai vợ chồng cùng đi theo hướng đó, nhân đôi.

Con số này không có nghĩa là ở xa luôn tệ. Nó chỉ giúp bạn trả lời câu hỏi đúng: đổi hai trăm năm mươi giờ mỗi năm lấy thêm không gian, thêm cây xanh, thêm một phòng cho con, có đáng với gia đình mình không? Có người thấy rất đáng. Có người nhìn con số đó và nhận ra mình đang đánh đổi buổi tối với con lấy một căn phòng ít khi dùng.

Đo thời gian đi lại cho đúng trước khi quyết

Cách đo quyết định kết quả. Bảng dưới gợi ý những gì cần đo và vì sao, áp dụng cho cả hai nơi bạn đang cân nhắc.

Cần đoCách đoVì sao
Giờ cao điểm buổi sángĐi thử thật vào ngày thường, đúng giờ bạn sẽ điXem nhà cuối tuần cho cảm giác sai
Giờ về buổi chiềuĐi thử chiều về, cả hôm trời mưa nếu đượcChiều về thường lâu hơn sáng đi
Đưa đón conCộng cả quãng vòng qua trườngMột chặng vòng có thể nhân đôi thời gian
Phương tiện thay thếThử đi bằng xe buýt hoặc phương tiện công cộng nếu cóNgày xe hỏng, ngày ốm vẫn phải đi
Mức độ mệt sau quãng đườngGhi lại cảm giác khi tới nơiNăm mươi phút trong mưa khác năm mươi phút trên tàu ngồi đọc

Đo ít nhất hai lần cho mỗi nơi, vào hai ngày khác nhau. Nếu có thể, ở thử khu vực vùng ven vài ngày bằng cách thuê ngắn hạn hoặc nhờ nhà người quen, để cảm nhận cả nhịp buổi tối, không chỉ quãng đường.

Kế hoạch hạ tầng như tuyến đường mới, tuyến tàu sắp mở có thể thay đổi bài toán, nhưng thời điểm hoàn thành thường khó đoán. Tính theo thực tế hiện tại, coi phần cải thiện tương lai là điều có thì tốt.

Những gì bạn đổi được ở mỗi bên

Ở nội thành, bạn thường được. Thời gian rảnh buổi tối nhiều hơn, gần nhiều dịch vụ, bệnh viện, trường học đa dạng, dễ gặp bạn bè, dễ đổi việc mà không phải đổi nhà.

Ở nội thành, bạn thường mất. Không gian chật hơn với cùng một khoản chi, tiếng ồn, ít cây xanh, con ít chỗ chơi ngoài trời, có khi phải gửi xe xa.

Ở vùng ven, bạn thường được. Nhà rộng hơn, có thể có sân, không khí thoáng hơn, nhịp sống chậm hơn, hàng xóm có khi gần gũi hơn.

Ở vùng ven, bạn thường mất. Thời gian trên đường, rủi ro giao thông khi đi xa mỗi ngày, ít lựa chọn dịch vụ, khi cần khám chuyên khoa hay việc gấp thì xa.

Điều quyết định nằm ở bạn. Cùng một danh sách, mỗi người cho trọng số khác nhau. Người làm việc từ xa vài ngày mỗi tuần sẽ thấy vùng ven rất khác với người ngày nào cũng phải có mặt sớm ở văn phòng.

Nhịp sống của con và người già trong nhà

Nếu nhà có con nhỏ, nơi ở quyết định không chỉ quãng đường của bố mẹ mà cả nhịp sống của con. Trường gần nhà hay xa, con có tự đi học được khi lớn hơn không, có chỗ chơi ngoài trời không, bạn bè cùng lứa ở gần không. Một đứa trẻ ở vùng ven có thể có sân chơi rộng nhưng phải dậy sớm hơn để kịp tới trường nếu trường ở trong phố.

Với người già trong nhà, khoảng cách tới cơ sở y tế, chợ, nơi sinh hoạt cộng đồng quan trọng hơn diện tích. Một ông bà quen đi bộ ra chợ mỗi sáng có thể thấy cô lập ở một khu mới chưa có dịch vụ, dù nhà rộng và thoáng.

Thử vẽ ra một tuần sinh hoạt bình thường của cả nhà ở mỗi nơi: ai đi đâu, lúc nào, bằng gì, ai đưa đón ai. Bức tranh đó thường làm hiện ra những điểm nghẽn mà bảng so sánh diện tích không cho thấy, ví dụ hai bố mẹ cùng phải về sớm để đón con, hoặc ông bà phải nhờ người chở đi khám.

Những chi phí ít ai tính khi ra vùng ven

Ngoài thời gian, có những khoản phát sinh khi ở xa trung tâm mà người ta thường chỉ phát hiện sau khi đã chuyển. Liệt kê sẵn để đưa vào dự toán.

  • Xăng xe và hao mòn phương tiện tăng theo quãng đường, cộng thêm bảo dưỡng.
  • Có khi phải sắm thêm một phương tiện vì hai người đi hai hướng.
  • Ăn ngoài nhiều hơn vì về muộn, mệt, không kịp nấu.
  • Chi phí đưa đón con hoặc dịch vụ đưa đón nếu bố mẹ không kịp.
  • Các dịch vụ chưa có ở gần, phải đi xa hoặc trả phí giao tận nơi.
  • Thời gian và chi phí cho những việc gấp: con ốm giữa giờ học, có việc ở trung tâm buổi tối.

Khi cộng các khoản này, phần tiết kiệm được từ chi phí nhà có khi thu hẹp lại đáng kể. Không phải lúc nào cũng vậy, nhưng chỉ khi tính đủ bạn mới biết.

Lập bảng cân nhắc cho chính gia đình mình

Một bảng có trọng số đơn giản giúp gom tất cả những yếu tố trên lại. Làm theo thứ tự dưới đây.

  1. Liệt kê năm đến bảy tiêu chí quan trọng với cả nhà: thời gian đi lại, không gian, chi phí hằng tháng, trường của con, gần người thân, môi trường sống.
  2. Mỗi người lớn tự cho trọng số từ 1 đến 5 cho từng tiêu chí, rồi so với nhau và thống nhất.
  3. Chấm điểm từ 1 đến 5 cho mỗi nơi ở theo từng tiêu chí, dựa trên những gì đã đo thật, không dựa trên cảm giác.
  4. Nhân trọng số với điểm, cộng tổng mỗi nơi.
  5. Nếu tổng hai nơi sát nhau, xem lại tiêu chí nào làm lệch kết quả, đó là chỗ cần nói chuyện thêm.
  6. Hỏi thêm: quyết định này đảo ngược được không, trong bao lâu, với chi phí gì. Thuê nhà dễ đổi hơn nhiều so với mua.

Bảng không quyết thay bạn, nhưng nó buộc bạn nói ra mình coi trọng điều gì. Nhiều gia đình nhận ra họ đang chọn theo điều người khác coi trọng, như nhà to, chứ không theo điều chính họ cần, như buổi tối có nhau.

Khi hoàn cảnh thay đổi, nơi ở có thể đổi theo

Một lựa chọn đúng ở giai đoạn này có thể không còn đúng vài năm sau. Khi con còn nhỏ, gia đình có thể cần gần trung tâm để tiện đưa đón và khám bệnh. Khi con lớn, tự đi học được, vùng ven có thể hợp hơn. Khi một người chuyển sang làm từ xa, bài toán thời gian đi lại gần như biến mất.

Vì vậy, đừng coi quyết định nơi ở như một lần chọn cho cả đời, nhất là khi bạn đang thuê. Đặt một mốc xem lại, ví dụ mỗi khi hợp đồng thuê sắp hết hoặc khi gia đình có thay đổi lớn như con vào cấp mới, đổi việc, có thêm thành viên.

Nếu đang cân nhắc mua nhà, đó là một quyết định khác với nhiều yếu tố tài chính và pháp lý hơn, nên tách riêng và tìm hiểu kỹ. Còn với câu hỏi sống ở đâu trong vài năm tới, điều quan trọng nhất vẫn là: mỗi ngày bình thường của cả nhà sẽ trông như thế nào ở nơi đó.

Làm việc từ xa thay đổi bài toán thế nào

Với người chỉ phải có mặt ở văn phòng vài ngày mỗi tuần, phép tính thời gian đi lại thay đổi hẳn. Hai trăm năm mươi ngày đi làm có thể chỉ còn hơn một trăm ngày, và chênh lệch giờ trên đường giữa nội thành với vùng ven giảm theo. Khi đó, những thứ vùng ven cho được như một phòng làm việc yên tĩnh, ánh sáng tự nhiên, chỗ cho con chơi lại nặng ký hơn.

Tuy vậy, hãy hỏi kỹ mức độ chắc chắn của chế độ làm việc từ xa. Đó là quy định lâu dài của công ty hay chỉ là sự linh hoạt tạm thời của một người quản lý? Nếu đổi sếp, đổi công ty, bạn có tìm được việc tương tự không? Một quyết định nơi ở dựa trên chế độ làm việc có thể bị rút lại bất cứ lúc nào là quyết định có rủi ro cao hơn vẻ ngoài.

Cũng đừng quên rằng làm việc ở nhà cần không gian riêng và mạng ổn định. Thử làm việc một vài ngày ở khu định chuyển tới, ở nhà người quen hoặc một chỗ thuê ngắn ngày, để biết tiếng ồn ban ngày, chất lượng mạng, chỗ ăn trưa. Nếu nhà có trẻ nhỏ ở nhà ban ngày, tính cả chuyện ai trông con trong giờ làm việc, vì làm từ xa không có nghĩa là vừa làm vừa trông con được.

Câu hỏi thường gặp

Đi làm xa một tiếng mỗi chiều có đáng để được nhà rộng hơn?

Tuỳ gia đình bạn coi trọng điều gì. Hãy quy thời gian ra số giờ mỗi năm và tự hỏi số giờ đó có thể dùng vào việc gì khác. Đo thật quãng đường vào giờ cao điểm, tính cả mệt mỏi. Nếu không gian rộng giúp cả nhà sống tốt hơn rõ rệt, đó có thể là đánh đổi hợp lý.

Có nên thuê nhà vùng ven khi con còn nhỏ?

Nhiều gia đình chọn vậy vì con có chỗ chơi rộng. Cần xem trường của con ở đâu, quãng đường đưa đón, khoảng cách tới cơ sở y tế khi con ốm. Thử vẽ ra một tuần sinh hoạt của cả nhà để thấy điểm nghẽn trước khi quyết.

Làm sao đo thời gian đi lại cho chính xác?

Đi thử thật vào ngày thường, đúng giờ bạn sẽ đi làm và về nhà, ít nhất hai lần ở hai ngày khác nhau. Cộng cả quãng đưa đón con nếu có. Ghi lại cả cảm giác mệt khi tới nơi, vì cùng một thời gian nhưng điều kiện đi khác nhau thì độ mệt rất khác.

Kế hoạch đường mới, tuyến tàu sắp mở có nên tính vào?

Có thể tính như một điểm cộng, nhưng đừng đặt toàn bộ quyết định vào đó vì thời điểm hoàn thành thường khó đoán. Hãy chọn nơi ở mà bạn sống được với điều kiện hiện tại, và coi phần cải thiện tương lai là điều có thì tốt hơn.

Ở nội thành nhà chật thì có cách nào sống thoải mái hơn?

Nhiều gia đình bù không gian chật bằng cách dùng nhiều hơn những không gian chung như công viên, thư viện, sân chơi gần nhà, và sắp xếp đồ đạc gọn gàng. Thời gian rảnh có được nhờ ở gần chỗ làm có thể dành cho những buổi ra ngoài cùng con.

Hai vợ chồng làm hai hướng ngược nhau thì chọn nơi ở thế nào?

Đo quãng đường của cả hai người tới từng nơi đang cân nhắc, cộng tổng thời gian của cả nhà thay vì chỉ một người. Cân nhắc ai có giờ giấc linh hoạt hơn, ai phải đưa đón con. Một nơi ở giữa có thể không tối ưu cho ai nhưng công bằng hơn cho cả hai.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138