TuQuyet.comTự Quyết
Quyết định chung với vợ chồng, gia đình

Quyết định chung với bố mẹ hai bên: khi ông bà nội ngoại có ý khác vợ chồng con

Cách vợ chồng trẻ bàn chuyện lớn với ông bà nội ngoại: thống nhất với nhau trước, ai nói với bên nào, nghe trọn ý bố mẹ và giữ được quyền quyết của nhà mình.

Two Vietnamese families gathered in a tiled courtyard in Ninh Binh province, elders on wooden chairs, young couple seated on a bench facing them, viewed from behind, overcast daylight

Khi bố mẹ hai bên có ý khác với quyết định của vợ chồng con, cách giữ êm là để hai vợ chồng thống nhất với nhau trước, mỗi người nói chuyện với bố mẹ mình, nghe trọn lý do của ông bà, rồi mới chốt. Thứ tự này quan trọng hơn câu chữ: đảo ngược nó, cho bố mẹ biết trước khi vợ chồng chưa thống nhất, là cách nhanh nhất biến một việc nhà thành chuyện giữa hai bên gia đình.

Những việc hay khiến ông bà nội ngoại lên tiếng là mua nhà ở đâu, có ở chung hay ra riêng, ai trông cháu, cho cháu học trường nào, đặt tên cháu, tổ chức đám giỗ hay đám cưới em út ra sao. Bài này không bàn từng việc đó nên chọn thế nào; bài bàn cách đi qua cuộc bàn bạc để bố mẹ thấy mình được tôn trọng, còn vợ chồng giữ được quyền quyết cho chính tổ ấm của mình.

Bố mẹ góp ý vì thương, nhưng thương theo cách của thế hệ mình

Phần lớn ông bà góp ý vào chuyện nhà con không phải để kiểm soát, mà vì lo. Ông bà từng trải qua những năm thiếu thốn, từng chứng kiến người quen mua nhà rồi vỡ nợ, từng tự tay nuôi con mà không có ai đỡ. Kinh nghiệm đó có giá trị thật, và nhiều khi ông bà thấy được rủi ro mà vợ chồng trẻ bỏ qua.

Điều khó là kinh nghiệm của mỗi thế hệ gắn với hoàn cảnh riêng. Cách vay mượn, cách làm việc, cách nuôi dạy con đã đổi nhiều so với ba mươi năm trước. Một lời khuyên đúng trong hoàn cảnh cũ có thể không còn hợp. Khi vợ chồng con không làm theo, ông bà dễ hiểu là con không nghe, còn con lại thấy ông bà không tin mình đã trưởng thành.

Thêm vào đó, với nhà nội và nhà ngoại, mỗi bên có kỳ vọng và cách nói khác nhau. Bên này quen nói thẳng, bên kia quen nói vòng. Người con dâu hay con rể không quen cách nói của bên kia dễ hiểu một câu góp ý bình thường thành chê trách. Hiểu rằng góp ý xuất phát từ lo lắng giúp mọi người nghe nhau nhẹ hơn, dù cuối cùng có làm theo hay không.

Trình tự bàn một việc lớn có liên quan đến ông bà

Trình tự dưới đây áp cho những việc ở mức vợ chồng cùng quyết mà ông bà có quan tâm hoặc bị ảnh hưởng. Với việc nhỏ, chỉ cần báo cho ông bà biết là đủ.

  1. Vợ chồng bàn riêng trước. Hai người thống nhất ít nhất ở mức: mình đang nghiêng về phương án nào, điều gì có thể đổi, điều gì không. Nếu chưa thống nhất, đừng mang chuyện ra với ông bà.
  2. Phân công ai nói với bên nào. Thường mỗi người nói với bố mẹ mình, vì hiểu cách nói của nhà mình và ông bà dễ nghe con ruột hơn. Người con dâu, con rể không phải đứng ra một mình đối diện với bên kia.
  3. Hỏi ý trước khi chốt, không báo sau khi đã xong. Với việc ông bà bị ảnh hưởng trực tiếp, như nhờ ông bà trông cháu hay về ở chung, phải hỏi khi còn có chỗ thay đổi, để ý kiến của ông bà thật sự được tính.
  4. Nghe trọn rồi mới trả lời. Hỏi ông bà lo điều gì nhất, ông bà từng thấy chuyện gì tương tự. Ghi nhận phần đúng trong lời ông bà trước khi nói phần mình nghĩ khác.
  5. Vợ chồng quay về bàn lại riêng. Xem lời ông bà có thông tin gì mới không, có rủi ro nào mình chưa tính không. Có thể đổi một phần phương án nhờ góp ý của ông bà.
  6. Báo quyết định cuối cùng, kèm lời cảm ơn. Cho ông bà biết góp ý của ông bà đã được xem xét thế nào, phần nào đã được đưa vào.

Bước năm thường bị bỏ, nhưng nó là bước làm ông bà thấy mình được tôn trọng nhất, kể cả khi quyết định cuối cùng không theo ý ông bà.

Giữ một mặt trận chung giữa hai vợ chồng

Không bàn riêng với bố mẹ mình về ý của vợ hay chồng. Khi một người kể với bố mẹ mình rằng vợ hay chồng muốn thế này mà mình không muốn, ông bà gần như chắc chắn đứng về phía con ruột. Từ đó trở đi, người kia không còn là thành viên trong nhà mà thành người bị cả nhà chồng hay nhà vợ nhìn khác.

Nói "nhà mình quyết", không nói "vợ con muốn thế". Khi báo quyết định, dùng chủ ngữ chung. Câu "vợ con muốn mua nhà xa" vô tình đẩy trách nhiệm sang người kia và mở đường cho ông bà trách người đó.

Bất đồng còn lại thì giữ trong phòng. Hai vợ chồng có thể còn chỗ chưa ưng ý. Phần đó tiếp tục bàn với nhau, không mang ra trước mặt ông bà để tìm đồng minh.

Con dâu, con rể không phải người phiên dịch duy nhất. Nếu bên nhà chồng nói chuyện khó nghe với con dâu, người chồng là người nên nói lại với bố mẹ mình. Điều này đúng theo chiều ngược lại với nhà vợ.

Phân biệt góp ý, đề nghị giúp đỡ và điều kiện ngầm

Không phải lời nào của ông bà cũng mang cùng một sức nặng. Phân biệt ba loại giúp vợ chồng biết khi nào chỉ cần cảm ơn, khi nào phải bàn kỹ.

LoạiDấu hiệuCách đáp
Góp ýÔng bà nói điều mình nghĩ, không kèm yêu cầuCảm ơn, ghi nhận, cân nhắc; không bắt buộc làm theo
Đề nghị giúp đỡÔng bà muốn góp tiền, trông cháu, cho ở nhờHỏi rõ phạm vi và thời gian, nói rõ nhà mình nhận đến đâu
Điều kiện ngầmGiúp đỡ kèm mong muốn được quyết những việc khácNói chuyện thẳng nhưng nhẹ trước khi nhận; nếu không chấp nhận được điều kiện thì cân nhắc không nhận

Nhiều căng thẳng giữa hai thế hệ đến từ loại thứ ba. Ví dụ giả định: ông bà góp một khoản giúp mua nhà, sau đó thấy mình có quyền góp ý chuyện bày biện, chuyện ai đến ở. Nói rõ từ đầu khoản đó là cho, là góp chung hay là cho vay giúp hai bên hiểu nhau. Với khoản lớn, nên ghi lại bằng văn bản; nếu liên quan quyền sở hữu nhà đất, nên hỏi luật sư hoặc công chứng viên về hình thức phù hợp.

Khi ý kiến hai bên nội ngoại khác nhau

Có những việc mà ông bà nội muốn một kiểu, ông bà ngoại muốn kiểu khác: cháu học trường gần nhà nội hay gần nhà ngoại, Tết về bên nào trước, cháu đặt tên theo bên nào. Vợ chồng con kẹt giữa, và rất dễ biến thành mỗi người bênh bố mẹ mình.

Cách gỡ là đưa việc trở lại đúng chỗ của nó: đây là quyết định của vợ chồng, hai bên ông bà là người góp ý. Vợ chồng chọn tiêu chí trước, chẳng hạn quãng đường đưa đón, ai trông được cháu những ngày nào, mức công bằng giữa hai bên qua nhiều năm, rồi chọn theo tiêu chí đó. Khi báo với hai bên, nói rõ lý do dựa trên tiêu chí, không phải dựa trên bên nào quan trọng hơn.

Một số việc có thể luân phiên để giữ công bằng qua thời gian: năm nay Tết về bên nội trước, năm sau bên ngoại trước. Những việc không luân phiên được, như chọn trường cho cháu, thì đền bù bằng cách khác, ví dụ cho bên kia nhiều thời gian gần cháu hơn vào dịp hè. Mục tiêu không phải để không ai phật lòng, việc đó khó, mà để không bên nào thấy mình luôn bị xếp sau.

Những câu giúp giữ lễ mà vẫn giữ quyền quyết

Lời nói với bố mẹ cần vừa tôn trọng vừa rõ ràng. Vài câu mẫu, chỉnh theo cách xưng hô của nhà bạn:

  • "Bố mẹ lo vậy là đúng, con với nhà con cũng đang tính chỗ đó. Bố mẹ thấy hồi xưa nhà mình xoay thế nào?"
  • "Con cảm ơn bố mẹ đã muốn giúp. Vợ chồng con bàn rồi, nhà con xin nhận phần trông cháu ngày thường, còn cuối tuần để vợ chồng con tự lo cho bố mẹ nghỉ."
  • "Chuyện này vợ chồng con quyết rồi, con kể để bố mẹ biết lý do. Có chỗ nào bố mẹ thấy chưa ổn thì bố mẹ cứ nói, con ghi lại."
  • "Con hiểu bên nội muốn thế, bên ngoại cũng có mong muốn riêng. Nhà con chọn cách này vì đường đi gần, không phải vì bên nào hơn bên nào."
  • "Con xin bố mẹ thêm ít ngày để vợ chồng con nghĩ thêm, chứ chưa chốt được ngay."

Câu cuối dùng được trong rất nhiều tình huống. Xin thêm thời gian là cách lịch sự để không bị cuốn vào việc trả lời ngay khi đang bị hỏi dồn, và để hai vợ chồng có lúc bàn riêng trước khi đáp lại.

Khi góp ý trở thành áp lực kéo dài

Có những gia đình mà góp ý không dừng ở góp ý: ông bà nhắc lại một chuyện nhiều tháng, nói với họ hàng, hoặc giận lâu khi con không làm theo. Lúc đó vợ chồng cần một cuộc nói chuyện riêng với bố mẹ, do người con ruột chủ động, vào lúc yên ả, không phải ngay sau một lần căng thẳng. Nội dung là thương bố mẹ, hiểu bố mẹ lo, và nhà con cần được tự quyết những việc của nhà con.

Nếu áp lực ảnh hưởng tới sức khoẻ tinh thần của một người, như mất ngủ, lo âu, tránh né về thăm nhà, đó là dấu hiệu nên tìm đến chuyên gia tư vấn tâm lý hoặc tư vấn gia đình. Một người ngoài có nghề có thể giúp cả hai thế hệ nói được điều khó nói.

Với những chuyện có yếu tố tài sản hay pháp lý, như ông bà cho đất nhưng chưa sang tên, tài sản đứng tên chung, nhà ở chung mà ai cũng có góp tiền, đừng chỉ dựa vào lời hứa trong gia đình. Hỏi luật sư để biết quyền và nghĩa vụ của mỗi người, rồi ghi lại theo đúng hình thức pháp luật yêu cầu. Làm rõ giấy tờ không phải là thiếu tin tưởng; nó giúp tránh cho con cháu những tranh chấp về sau.

Câu hỏi thường gặp

Có nên để bố mẹ quyết thay khi vợ chồng không thống nhất được?

Thường không nên, vì người kia dễ thấy mình bị hai người chống một, nhất là khi bố mẹ đó là bên của người kia. Nếu cần người thứ ba, nên chọn người cả hai cùng tin và không có quyền lợi trong quyết định, hoặc nhờ chuyên gia tư vấn.

Ông bà cho tiền mua nhà thì có quyền quyết chuyện nhà không?

Tuỳ khoản đó là cho, góp chung hay cho vay. Nếu là góp chung hoặc cho vay, ông bà có quyền lợi thật và nên được hỏi ở những việc liên quan. Nên nói rõ tính chất khoản tiền từ đầu, và với khoản lớn dính đến nhà đất thì hỏi luật sư về cách ghi nhận.

Con dâu có nên tự nói chuyện với bố mẹ chồng khi có bất đồng?

Chuyện hằng ngày thì con dâu cứ trò chuyện trực tiếp với bố mẹ chồng như bình thường. Với bất đồng lớn, người chồng nên là người mở lời với bố mẹ mình, để con dâu không phải gánh một mình và để ông bà nghe từ con ruột.

Ông bà không đồng ý và giận thì vợ chồng có nên đổi quyết định?

Cơn giận không tự nó là lý do để đổi. Vợ chồng nên xem trong lời ông bà có thông tin hay rủi ro mới không. Nếu có, cân nhắc đổi. Nếu không, giữ quyết định nhưng tiếp tục thăm hỏi, cho ông bà thời gian, thường sau một thời gian ông bà sẽ dịu lại.

Làm sao để công bằng với cả nhà nội lẫn nhà ngoại?

Công bằng tính theo nhiều năm chứ không theo từng việc. Những việc luân phiên được thì luân phiên, việc không luân phiên được thì cân lại bằng việc khác. Nói lý do theo tiêu chí giúp hai bên thấy lựa chọn không dựa trên bên nào quan trọng hơn.

Có nên ghi lại thoả thuận với bố mẹ không, như vậy có xa cách quá không?

Với việc sinh hoạt như ai trông cháu ngày nào, ghi chú đơn giản trong nhà là đủ. Với việc tiền bạc, tài sản, ghi lại là cách bảo vệ cả hai thế hệ, không phải xa cách. Cách nói nhẹ nhàng là ghi để sau này các cháu hiểu, không phải vì không tin nhau.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138